Editorijal

Poštovane koleginice i kolege,

U uslovima veoma dinamičnih globalnih dešavanja punim izazova, Uredništvo „Srpskog medicinskog časopisa Lekarske komore“, uspešno i sa neprekinutim entuzijazmom, nastavlja planirane aktivnosti unapređenja njegovog kvaliteta i naučno-stručnog kredibiliteta. Ove aktivnosti, razume se, ne bi bile moguće bez neumorne i stalne podrške Regionalne lekarske komore Beograda i Lekarske komore Srbije, niti bez poštovanja visokih naučnih i etičkih standarda prilikom odabira i objavljivanja radova.

Kao što je poznato, naš Časopis je, od kraja prošle godine, dobio zvaničnu kategorizaciju kao časopis od nacionalnog značaja (M54) u Republici Srbiji. Ovo je, naravno, samo prvi, ali neophodni korak u njegovom naučnom vrednovanju i pozicioniranju u spektru domaćih i regionalnih medicinskih publikacija. Bibliometrijske analize koje su sproveli naši strateški partneri i odgovorne državne institucije, uz nezamenljivi doprinos svih naši autora, saradnika, recenzenata i čitalaca u tom zajedničkom naporu, daju nam za pravo da sa optimizmom očekujemo dalji brz i kvalitetan napredak, kako u razvoju samog Časopisa, tako i u njegovoj stručno-naučnoj validnosti.

I u ovom broju Časopisa vam predstavljamo radove koji obrađuju različite aktuelne teme, počev od javnozdravstvenih (bezbednost pacijenata, izazovi evropske integracije u sferi zdravstva, vakcinacija učenika protiv humanog papiloma virusa, kvalitet ishrane radnika), preko medicinski specifičnih (neja- sna febrilna stanja, prognostički značaj prevremenog porođaja, preoperativno zbrinjavanje rizičnih hi- rurških pacijenata), do veoma interesantnih prikaza zahtevnih kliničkih slučajeva (rešavanje teških me- kotkivnih defekata posle operacije sarkoma, anafilaksa usled imunoterapije). Na kraju, predstavljamo vam i prikaz nove knjige “Odabrana poglavlja iz pulmologije”.

Rad po pozivu„Suočavanje sa neizvesnim i složenim situacijama: podrška zdravstvenim radnicima u rešavanju izazova bezbednosti pacijenata“ autora Hosea Hoakin Mire, bavi se neželjenim događajima, koji često imaju sistemski uzrok, što znači da mogu biti rezultat kombinacije organizacionih, kulturnih i faktora sredine. Uprkos najvećim naporima zdravstvenih radnika da pruže visokokvalitetne usluge, neočekivani neželjeni događaji mogu uticati na pacijenta. I pacijentima i zdravstvenim radnicima može biti teško da se nose sa ovim događajima, pogotovo kada oni dovode do teške povrede pacijenta.

Originalni rad „Prednosti i nedostaci integracije u Evropsku uniju: istraživanje među studentima prve godine medicine u Srbiji“ Milene Šantrić-Milićević i saradnika, sumira rezultate istraživanja faktora po

vezanih sa pozitivnim stavom prema pristupu Evropskoj uniji (EU) među studentima prve godine medi- cine u Srbiji. Zaključak autora nedvosmisleno ističe potrebu jače međunarodne inicijative EU i domaćih aktera u promociji integracionog stava i kreiranja uslova za smanjenje emigracije mladih lekara.

Autor originalnog rada „Korišćenje bejbi frendli usluga u porodilištima u Srbiji“, Mirjana Živković-Šu- lović, bavi se istraživanjem faktora koji utiču na unapređenje dojenja u skladu sa preporukama Svetske zdravstvene organizacije za savetovanje o dojenju, korišćenjem podataka dobijenih iz studije Multiple Indi- cator Cluster Survey 6 (MICS 6) za opšti (nacionalni) i za uzorak romske etničke grupe, u Srbiji, 2019. godine.

U svom originalnom radu „Determinante namere vakcinisanja protiv humanog papiloma virusa kod učenika”, Mirjana Milošević-Gačević i Sandra Petrović ističu da se najjači prediktor namere vakcinisanja protiv HPV-a kod mladih odnosi na subjektivnu normu, odnosno društveni pritisak vršnjaka i drugih osoba koje su za njih značajne. Nepoverenje u korisnost vakcinacije, zabrinutost zbog komercijalnog profiterstva i uverenja o zaveri o vakcinama, imaju značajno manji, ali statistički važan doprinos.

Luka Ilić i Aleksandar Jeremić su, u svom originalnom istraživanju „Septično stanje u diferencijalnoj dijagnozi nejasnog febrilnog stanja“, ispitivali incidenciju septičnog stanja, kao etiološkog uzroka, na kliničkom uzorku pacijenata sa nejasnim febrilnim stanjem. Zaključak studije upućuje na to da u dife- rencijalnoj dijagnozi nejasnog febrilnog stanja treba uvek razmišljati o potencijalnoj sistemskoj infekciji kao mogućem uzroku, u sklopu koje septično stanje zauzima veoma važno mesto.

U originalnom radu Smiljane Donić i saradnika, pod naslovom „Uzrok prevremenog porođaja kao prognostički faktor neonatalnog ishoda i načina završavanja porođaja“, autori ističu da značajna učesta- lost prevremenog porođaja, u odnosu na ukupan broj porođaja, ukazuje na ozbiljnost problema i dalju tendenciju rasta broja prevremenih porođaja i pored primenjenih svih preventivnih mera.

U preglednom radu Svetlane Andjelković i Maje Babić „Ishrana radnika koji rade u noćnoj smeni – razlog ili izgovor za nepravilnu ishranu“, naglašava se da smenski radnici obično doživljavaju razmimoi- laženje između svojih dnevnih rutina (uključujući i raspored obroka), kao i onih sa porodicom i prijatelji- ma, što, pored drugih razmatranih faktora, dovodi do još težih poremećaja navika u ishrani.

Autori Ana Anđelković i Stefan Tanasić, u prikazu dva slučaja preoperativne pripreme hirurških paci- jenata sa kompleksnim kardiološkim stanjima i oboljenjima, pod naslovom„Perioperativno zbrinjavanje pacijenata sa kardiovaskularnim rizikom u abdominalnoj hirurgiji“, ističu potrebu multidisciplinarnog pristupa, kao i prilagođavanja savremenih smernica individualnim potrebama pacijenta.

Grupa autora, na čelu sa Bojanom Petrovićem, u svom prikazu slučaja pod nazivom „Vezani musku- lokutani režanj trapeziusa u rekonstrukciji defekta u regiji ramena nakon resekcije mekotkivnog sarko- ma – prikaz slučaja i pregled literature”, saopštavaju svoje iskustvo u korišćenju lokalnog miokutanog režnja, koji se retko koristi u praksi u toj regiji u sličnim slučajevima, naglašavajući posebno nedostatak i neujednačenost literaturnih podataka i referenci.

Milan Dimitrijević i saradnici, u radu „Anafilaktički šok izazvan subkutanom imunoterapijom alerge- nom Ambrosia elatior – prikaz slučaja“, prikazuju pacijenta koji je razvio kliničku sliku anafilaktičkog šoka u toku indukcione faze subkutane imunoterapije alergenom (SCIT) ekstraktom polena Ambrosia-e ela- tior, njegov klinički tok kao i brzo i efikasno terapijsko zbrinjavanje ovog životno ugrožavajućeg stanja.

U prikazu knjige „Odabrana poglavlja iz pulmologije“, jedan od njenih autora, Mihailo Stjepanović, vrlo sadržajno i slikovito objašnjava motive i vrednosti ovakvog izdavačkog poduhvata koji je, posle više od 20 godina, popunio prazninu u domaćoj stručnoj literaturi iz ove oblasti medicine.

U ime Uredništva, i u svoje lično ime, želim vam svima dobro zdravlje i uspešan rad.