Prikaz knjige: odabrana poglavlja iz pulmologije

Urednici: Stjepanović M, Popević S, Dimić-Janjić S. Odabrana poglavlja iz pulmologije. Medicinski fakultet u Beogradu, 2023.
Glavni urednik: Sekulić S. Plućne bolesti. Medicinski fakultet u Beogradu, 2000. ISBN - 978-86-7117-681-1

Prikazujem udžbenik „Odabrana poglavlja iz pulmologije” glavnih urednika Mihaila Stjepanovića, Spasoja Popevića i Sanje Dimić Janjić, koji je veće za specijalističku nastavu Medicinskog fakulteta u Beogradu namenilo postdiplomskom usavršavanju lekara na sednici održanoj 30.5.2022. godine. Izdavač je Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, Centar za Izdavačku, Bibliotečku i Informatičku Delatnost Medicinskog fakulteta u Beogradu (CIBID). Svi recenzenti knjige su redovni profesori sa Medicinskih fakuteta u Srbiji: prof. dr Zorica Lazić, Medicinski fakultet u Kragujevcu, prof. dr Tatjana Pejčić, Medicinski fakultet u Nišu, prof. dr Arsen Ristić, Medicinski fakultet u Beogradu, i prof. dr Violeta Mihailović-Vučinić, Medicinski fakultet u Beogradu.

Knjigu odlikuje jedinstveni pristup problematici dijagnostike i lečenja plućnih bolesti koji su predstavljeni kroz 39 tematske jedinice tj. poglavlja. Po naslovima i redosledu poglavlja su: Rana dijagnostika neuromišićnih oboljenja na osnovu testova plućne funkcije, Značaj ergospirometrije u pulmologiji, Biomarkeri u dijagnostici pleuralnih izliva, Savremena dijagnostika i terapijski pristup netuberkuloznim mikobakterijskim infekcijama pluća, Značaj određivanja aktivišućih mutacija u lečenju nesitnoćelijskog karcinoma pluća, Radiološka dijagnostika idiopatske plućne fibroze, Bronhoskopija u dijagnostici i lečenju endobronhijalne tuberkuloze, Savremena bronhoskopska dijagnostika sarkoidoze, Bronhoskopija u dijagnostici tumora pluća, Postintubacione stenoze traheje-dijagnostika i bronhoskopski tretman, Hemoptizije, Hronična opstruktivna bolest pluća- dijagnostički značaj novih saznanja, Komorbiditeti i hronična opstruktivna bolest pluća: prevalencija, uticaj na ishode bolesti i lečenje, Šećerna bolest kao jedan od komorbiditeta u hroničnoj opstruktivnoj bolesti pluća, Metabolički sindrom kod bolesnika sa hroničnom opstruktivnom bolesti pluća i povezanost sa sistemskom inflamacijom, Hronična opstruktivna bolest pluća (HOBP) u pandemiji COVID-19-šta smo naučili, Plućna hipertenzija u hroničnoj opstruktivnoj bolesti pluća, Hirurški aspekti lečenja hronične opstruktivne bolesti, Tuberkuloza-aktuelne teme, Imunopatogeneza sarkoidoze, Dijagnostika i lečenje neurosarkoidoze, Novine u lečenju sarkoidoze, Novi oralni antikoagulansi u prevenciji i lečenju plućne tromboembolije, Akutni edem pluća, Terapija plućne arterijske hipertenzije, Torakohirurške manifestacije limfangioleiomiomatoze, Inovativna terapija u lečenju cistične fibroze, Inovativni terapijski pristupi u lečenju NSCLC-a-imunoterapija, Kliničke manifestacije timoma, Maligni mezoteliom pleure, Farmakoterapija idiopatske plućne fibroze, Mehanička ventilacija, Savremeno lečenje opstruktivne sleep apneje, Da li post-COVID zaista postoji?, Fizička aktivnost nakon COVID-19 infekcije, Respiratorna rehabilitacija kod restriktivnih bolesti, Elektrokardiografske zamke u hroničnoj opstruktivnoj bolesti pluća, Kardiovaskularna razmatranja u vezi sa bronhoskopijom, “End of life care“ – od jedinice intenzivnog lečenja do karcinoma pluća. Data poglavlja su rezultat rada i multidisciplinarnog pristupa 67 autora (doktora medicine); među njima su uvaženi univerzitetski profesori, docent i asistenti sa Medicinskog fakulteta u Beogradu. Pored najveće zastupljenosti pulmologa, uglavnom članova Katedre za pulmologiju Medicinskog fakulteta i doktora Klinike za pulmologiju Univerzitetskog kliničkog centra Srbije, tu su i doktori drugih specijalnosti koji su od posebnog interesa u dijagnostici i lečenju plućnih oboljenja kao što su: radiolozi, grudni hirurzi, kardiolozi, patolozi, fizijatri, mikrobiolozi, anesteziolog i imunolog [1].

U srpskoj literaturi preko dve decenije nije bilo udžbenika iz oblasti pulmologije, što ovo izdanje čini dragocenim i dugo iščekivanim. Poslednji štampani udžbenik „Plućne bolesti”, glavnog urednika Srboljuba Sekulića je objavljen 2000. godine, i odobren kao udžbenik za postdiplomsko usavršavanje lekara sa preko 50 autora različitih specijalnosti [2]. Kako se razvoj pulmologije dešava jako brzo, kao i ostalih grana medicine, u domaćoj literaturi je bila velika potreba za ovakvim udžbenikom. Knjiga opisuje kroz poglavlja najnovija saznanja o etiologiji, dijagnostičkim procedurama, terapijskim saznanjima i najnovijim svetskim priznatim preporukama o lečenju plućnih bolesti. Glavni urednici su ovaj prvi udžbenik i nazvali odabrana poglavlja iz pulmologije, nepretenciozno, ostavljajući prostora za nova, dopunjena izdanja shodno promenama i razvoju pulmologije. Posebno je značajno da su autori u nekim poglavljima koristili originalne slike, sheme i tabele, što daje jedan poseban i jasan prikaz problematike plućnih bolesti (npr. u poglavlju Bronhoskopija u dijagnostici i lečenju endobronhijalne tuberkuloze, Savremena bronhoskopska dijagnostika sarkoidoze, Bronhoskopija u dijagnostici tumora pluća, Postintubacione stenoze traheje – dijagnostika i bronhoskopski tretman, Hirurški aspekti lečenja hronične opstruktivne bolesti pluća…).

I pored toga što je u pisanju knjige učestvovao veliki broj autora, knjiga je ukomponovana u jednu celinu s obzirom da su nosioci poglavlja eminentni stručnjaci iz oblasti kojima se bave. Knjiga je napisana jasnim jezikom, razumljiva, kako za subspecijaliste tako i za doktore medicine, studente, i sve one koje žele da prošire svoje znanje iz plućnih bolesti. Pre svega je namenjena kao udžbenik za postdiplomsko usavršavanje doktora specijalista interne medicine, subspecijalista pulmologa, doktoranata iz oblasti pulmologije, ali i svim lekarima koji rade i leče obolele od plućnih bolesti.

Čitanjem i detaljnim upoznavanjem sa udžbenikom „Odabrana poglavlja iz pulmologije” može se reći da se radi o delu koji značajno doprinosi kako pulmologiji u Srbiji, tako i domaćoj medicinskoj literature uopšte.

Mihailo Stjepanović